عشق چیست؟

یکی از بزرگترین دغدغه های فکری بشر از آغاز تاریخ تلاش برای پاسخ به این سوال بوده است که عشق چیست. برخی آن را مقدس پنداشته و برخی آن را تا حد ترشح چند هورمون و کارکرد های فیزیولوژیکی تقلیل داده اند.

ماهیت روانشناسانه عشق:

عشق به عنوان یک پدیده روانی،یک پیش بینی کننده مهم شادکامی،رضایت وهیجان های مثبت است. عشق یک حالت است، حالتی که گرایش به ترکیب دارد. گرایشی که من را به سوی ما رهنمون میسازد. بنابراین رویکردی به سوی رشد است. درحالت عشق فرد به زمان می پیوندد وغم گذشته ها و وحشت آینده را فراموش می کند.

متاسفانه فقر فرهنگی ونبود آموزش های صحیح  درخصوص عشق، موجب شده است که در برخی جوامع غیرپیشرفته، عشق مترادف با روابط جنسی تلقی ودرآن خلاصه شود.

نظریه عشق مثلثی استرنبرگ:

ازجمله عمده ترین نظریه های عشق توسط رابرت جی استرنبرگ ارائه شده است. درسال 1987 استرنبرگ نظریه ای اتخاذ کرد که درآن عشق را به شکل یک مثلث تصورکرد. اومی گویدکه عشق مرکب ازسه بخش است:

1.     صمیمیت،

2.     شوروشوق(شهوت)

3.     وتصمیم/ تعهد.

اولین مولفه نظریه استرنبرگ انگاره صمیمیت است.هرچند این اصطلاح به تنهایی چندین معنی دارد، استرنبرگ آن را به عنوان احساساتی که نزدیک بودن را توسعه می دهد، درنظرگرفت. بنابراین صمیمیت جوهره­ ی عشق را تشکیل می دهد. استرنبرگ درتحقیقاتش به این نتیجه رسید که صمیمیت شامل 10 عنصرمختلف است:

1. میل به رفاه شخص مورد علاقه.

2. تجربه خوشحالی با شخص مورد علاقه.

3. داشتن توجه زیاد به شخص مورد علاقه.

4. قادر به اتکاء به شخص مورد علاقه درهنگام نیازمندی.

5. داشتن درک متقابل باشخص مورد علاقه.

6. درمیان گذاشتن مسائل شخصی با فرد مورد علاقه.

7. دریافت حمایت عاطفی از فرد مورد علاقه.

8. حمایت عاطفی از شخص مورد علاقه.

9. برقراری رابطه صمیمانه با فرد مورد علاقه.

10. ارج نهادن به شخص موردعلاقه.

بنابراین صمیمیت عبارت است از احساس محبت واظهارآن، علاقه، مراقبت، مسئولیت، همدلی وغمخواری نسبت به فردی که او را دوست دارد. صمیمیت جنبه هیجانی وعاطفی دارد ونوعی احساس گرمی، محبت، نزدیکی، مرتبط بودن ودرقید وبند طرف مقابل بودن درفرد ایجاد می کند

دومین مولفه شامل شورو اشتیاق که مبتنی بر انگیزش های جنسی وجذابیت های جسمانی است و شامل اشتغالات ذهنی مثبت نسبت به معشوق است. این بعد جنبه انگیزشی دارد و میل شدید همراه با برانگیختگی فیزیولوژیکی در فرد ایجاد می کند

سومین مولفه یعنی تصمیم/تعهد شامل تصمیم های خودآگاهانه وغیرخودآگاهانه ای می شود که فرد برای دوست داشتن دیگری اتخاذ وخود را متعهد به حفظ آن می کند.این حالت جنبه شناختی دارد و دربردارنده تصمیم کوتاه مدت وبلندمدت برای دوست داشتن ومراقبت ازمعشوق است.این بعد تصمیم گرفتن برای تعهد داشتن، حفظ ونگهداری ازمعشوق ورابطه طولانی مدت با اوست. این جزء شامل تصمیم گیری دراین باره است که فقط با یک نفرباشد وشریک دیگری برای خود انتخاب نکند واین ارتباط را مهم ترازارتباط با هرفرد دیگری تلقی کند.

درواقع می توان دیدگاه استرنبرگ را به یک مثلث تشبیه کرد که همواره این 3عنصردرفرآیند عشق دخالت می کند.

از نظر استرنبرگ سه بعدعشق به ندرت درفردی به طورمساوی جمع می شود ومیزان وجود هریک ازابعاد روابط عاشقانه متفاوت است. همچنین عنوان می کند که مولفه های صمیمیت، شورواشتیاق(شهوت) و تصمیم/تعهد درترکیب با یکدیگر 8 نوع متفاوت ازعشق را به وجود می آورند که هرکدام ویژگی ها،محاسن ومعایب خودرادارند.

در ادامه این 8 نوع عشق توضیح داده می شوند.

منابع:

1.       بیابانگرد،اسماعیل(1382). جوانان وازدواج. تهران. انتشارات دفترنشرفرهنگ اسلامی.چاپ دوم.

2.       فرح بخش، کیومرث. شفیع آبادی،عبدا...(1385). ابعاد عشق ورزی براساس نظریه سه بعدی عشق درچهار گروه زوج های درمرحله نامزدی،عقد، ازدواج ودارای فرزند. نشریه دانش وپژوهش درروانشناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان(اصفهان). شماره سی ام. 20-1.

3.       فروم،اریک(1998).هنرعشق ورزیدن.ترجمه سلطانی،پوری(1384).تهران.انتشارات مروارید.چاپ بیست وسوم.

4.       دوست محمدی، یحیی(1389). بررسی رابطه سبک های دلبستگی وابعاد سه گانه عشق استرنبرگ باسازگاری زناشویی دربین معلمان متاهل شاغل

5.       حفاظی طرقبه،میترا. فیروزآبادی،علی. حق شناس، حسن(1385). بررسی رابطه بین اجزای عشق ورضایتمندی زوجی. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. دوره شانزدهم. شماره پنجاه وچهار. 109-99.

6.       درآموزش وپرورش شهرشهریاردرسال تحصیلی89-88.

7.       تالیس، فرانک(2004). مرض عشق. ترجمه سعید وهابی(1384). تهران. انتشارات جیحون. چاپ اول.

8.       رضازاده، معصومه(1387). تبیین ابعاد عشق ورزی براساس سبک های دلبستگی درزنان ومردان متاهل منطقه 15شهرتهران.پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده روانشناسی وعلوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی

9.       گنجی،حمزه(1384). ارزشیابی شخصیت(پرسشنامه ها).تهران. انتشارات ساوالان.چاپ اول.


موضوعات مرتبط: عشق و ازدواج

تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 11:0 | نویسنده : تیمور |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.